Monthly Archives: januari 2014

Wetenschappelijkonderzoek

Recentelijk werd ik me bewust van de verschillen in wetenschappelijke benadering van vooral medische en gezondheids-zaken.

Dr. Robert Lustig duide mij de verschillende vormen van bewijs (zie hier http://youtu.be/ceFyF9px20Y?t=59m50s)

Anectdotal data (anekdotische gegevens), Correlation (correlatie) Causal Inference (oorzakelijke gevolgtrekking), Scientific proof (wetenschappelijk bewijs).

Alle vormen van bewijs hebben zo hun eigen moeilijkheden. Het liefst hebben we allemaal wetenschappelijk bewijs voor alles. Maar dat wordt lastig.

Als je b.v. na 30, 40 of 50 jaar roken een zeer verhoogde kans op kanker hebt. Zou het wetenschappelijk bewijs verkregen worden door… 100 mensen op te sluiten in een biotoop (een van de wereld afgesloten leefomgeving.) Waarin je alles wat ze doen zorgvuldig reguleert en monitort. Dan moet de helft roken en de andere helft een placebo krijgen. En daar moeten ze zich niet van bewust zijn, en de onderzoekers ook niet.  (Dubbel blind).

Zo een onderzoek kost een vermogen en is ethisch niet te verkopen om meerdere redenen. Mensen leven compleet afgesloten voor 50 jaar, en de helft heeft een zeer verhoogde kans op kanker. Want we weten bijna zeker dat het zo is en gaan het dan wetenschappelijk bewijzen, Daarnaast moeten de proefpersonen nog de wetenschappers weten dat ze roken of niet roken (vandaar de zin dubbel blind onderzoek)…

Maar ik ben er van overtuigd dat er meer onderzoeken op medisch gebied te verzinnen zijn die op deze of andere gronden niet uit te voeren zijn.

oorzakelijke gevolgtrekking heeft ook zijn problemen. Hebben we genoeg data over een periode die lang genoeg is om iets te kunnen bewijzen? Daarnaast als we iets beweren op grond hiervan, kunnen we dan de precieze oorzaak aanwijzen. Zien we niet iets over het hoofd. Draaien we geen conclusies om.

Bijvoorbeeld: mensen die vet eten worden dik. Maar is de oorzaak van dik worden het vet of is het de suiker welke in het meeste vette eten zit. Of de combinatie? En is dit dan tijdelijk of permanent.

Bij correlatie is dit probleem eigenlijk nog groter. Dan heb je alleen een snapshot in de tijd. Niet door de tijd heen. Hoe weet je dan wat eerst kwam. Veel dikke mensen hebben of krijgen diabetes Type 2. Krijgen deze dikke mensen met diabetes type 2, diabetes omdat ze dik werden of zijn ze dik geworden door de diabetes? Of is er een andere oorzaak?

Anekdotische gegevens is eigenlijk geen bewijs. Ik rook al 10, 20, 30, 40, 50 jaar en heb nog geen kanker. Mijn opa rookte zijn hele leven maar heeft geen longkanker gekregen. Dit zegt niets. Want geldt dit voor iedereen? Of minstens voor een significant aantal mensen? Wat rookte hij? Hoe. Hoe veel…

Dus de vraag is er … hoeveel Wetenschappelijk bewijs kunnen we realiseren, en hoeveel data hebben we voor een oorzakelijke gevolgtrekking.